Eksport do Szwajcarii często sprawia kłopoty tym, którzy organizują go po raz pierwszy. Nie dlatego, że procedury są skomplikowane, ale dlatego, że firmy nie pamiętają, że ten kraj nie należy do Unii Europejskiej. Geograficznie leży on w centrum Europy, ale pod względem przepisów celnych, które w nim obowiązują, jest krajem trzecim, podobnie jak Norwegia.
Szwajcaria nie należy także do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Każdy eksport do Szwajcarii z Polski wymaga więc pełnej odprawy celnej. Przepisy są jednak korzystne i jeśli wiesz, co przygotować, cały proces przebiega sprawnie.
W tym artykule wyjaśniamy, jakie dokumenty są potrzebne przy eksporcie, jak skorzystać z preferencji celnych dzięki certyfikatowi EUR.1 i jak skorzystać z VAT wynoszącego 0%.
Artykuł przygotowała agencja celna SADonline z Krakowa, która oferuje również obsługę opisanych procedur.
- Sprzedaż do Szwajcarii – zasady
- Jakie dokumenty są potrzebne do eksportu towarów do Szwajcarii?
- Certyfikat EUR.1 – jak skorzystać z preferencyjnego cła?
- Eksport do Szwajcarii – ile wynosi cło?
- Jaki VAT obowiązuje przy eksporcie z Polski do Szwajcarii?
- Procedury tranzytowe T1 i T2 – kiedy są potrzebne?
- Ile kosztuje eksport do Szwajcarii? Koszty po stronie polskiego eksportera
- Q&A, czyli pytania i odpowiedzi
Sprzedaż do Szwajcarii – zasady
Szwajcaria należy do EFTA – Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, ale nie wchodzi w skład unijnego obszaru celnego. Każda dostawa towarów z Polski do tego kraju jest eksportem w rozumieniu polskiej ustawy o VAT i wymaga pełnych procedur celnych po obu stronach granicy.
To ważna różnica w porównaniu z wysyłkami do Niemiec czy Francji. Tam towary przepływają swobodnie w ramach jednolitego rynku UE. Do Szwajcarii musisz złożyć zgłoszenie wywozowe EX w Polsce, a kupujący musi liczyć się z odprawą importową po stronie szwajcarskiej.
Eksport bezpośredni a pośredni
Eksport bezpośredni ma miejsce, gdy wywóz towaru organizuje sam sprzedawca lub firma transportowa działająca na jego zlecenie. Eksport pośredni oznacza, że wywóz organizuje nabywca ze Szwajcarii lub firma na jego zlecenie. Wybór formy wpływa na to, kto jest uprawniony do stosowania stawki VAT 0% i jak dokumentujesz transakcję.
Jakie dokumenty są potrzebne do eksportu towarów do Szwajcarii?
Do podstawowego zestawu dokumentów wywozowych należą: faktura handlowa, lista pakowa (packing list), list przewozowy CMR (dla transportu drogowego), zgłoszenie wywozowe EX składane przez system Krajowej Administracji Skarbowej AES (Automated Export System) oraz aktywny numer EORI. Do skorzystania z preferencji celnych potrzebujesz dodatkowo certyfikatu EUR.1 lub deklaracji na fakturze.
Eksport towarów o podwójnym zastosowaniu (elektronika, sprzęt techniczny) może wymagać dodatkowo pozwolenia eksportowego – sprawdź pełną listę w rozporządzeniu UE 2021/821.
Faktura handlowa – co musi zawierać?
Faktura musi zawierać pełne dane sprzedawcy i nabywcy, szczegółowy opis towaru, jego ilość, wartość, kraj pochodzenia oraz warunki dostawy (Incoterms).
Numer EORI – obowiązek każdego eksportera z UE
Bez numeru EORI nie złożysz zgłoszenia wywozowego. Jeśli Twoja firma jeszcze go nie posiada, możesz nadać EORI z naszą pomocą szybko i bez zbędnych formalności.
Certyfikat EUR.1 – jak skorzystać z preferencyjnego cła?
Świadectwo EUR.1 to dokument potwierdzający preferencyjne pochodzenie towaru. Dzięki niemu Twój kontrahent w tym kraju może skorzystać z zerowej stawki celnej przy imporcie. Bez EUR.1 tamtejszy urząd celny naliczy standardowe cło, nawet jeśli towar jest unijnego pochodzenia.
Świadectwo wystawia urząd celny w Polsce na wniosek eksportera lub agencji celnej. Wymagane “papiery” to: faktura handlowa oraz dokumenty potwierdzające pochodzenie towaru (faktury zakupu, dokumenty produkcji). Organ celny może przeprowadzić kontrolę i poprosić o dodatkowe dowody.
Więcej o tym dokumencie i możliwości jego uzyskania znajdziesz na stronie świadectwo EUR.1.
Deklaracja na fakturze zamiast certyfikatu EUR.1
Przy wartości przesyłki do 6 000 EUR możesz zastąpić EUR.1 deklaracją na fakturze. Wpisujesz wtedy odpowiednią klauzulę bezpośrednio na fakturze handlowej. Powyżej 6 000 EUR deklaracja na fakturze jest dozwolona wyłącznie dla upoważnionego eksportera, czyli firmy, która uzyskała specjalny numer (format PL/A/B) nadany przez urząd celny.
Jeśli zapomniałeś o EUR.1 przy odprawie, nie wszystko stracone. Świadectwo można wystawić retrospektywnie po złożeniu wniosku do organu celnego wraz z komunikatem IE-599 (CC599C) potwierdzającym wyprowadzenie towaru poza terytorium UE.
Eksport do Szwajcarii – ile wynosi cło?
Dzięki umowie o wolnym handlu między UE a Szwajcarią, towary przemysłowe są bezcłowe. Cła obowiązują przy produktach rolno-spożywczych: mięsie, wyrobach mlecznych, tytoniu i alkoholu. Stawkę dla swojego towaru sprawdzisz w szwajcarskim portalu TARES, wpisując kod CN.
Umowa z 1972 roku liberalizuje handel wyrobami przemysłowymi, takimi jak maszyny, meble, materiały budowlane czy pojazdy silnikowe. To dobra wiadomość dla większości polskich eksporterów, bo właśnie te kategorie dominują w wymianie handlowej.
Pamiętaj też o szwajcarskim VAT po stronie importera. Od 2024 roku podstawowa stawka VAT w Szwajcarii wynosi 8,1%, a stawka obniżona (m.in. na żywność) to 2,6%. Podatek ten płaci importer w Szwajcarii, ale warto upewnić się, że Twój kontrahent jest tam zarejestrowany do celów podatku od towarów i usług. Zrobisz to w rejestrze MWST.
Jaki VAT obowiązuje przy eksporcie z Polski do Szwajcarii?
Eksport towarów do Szwajcarii jest opodatkowany stawką VAT 0% w Polsce, pod warunkiem że przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymasz komunikat CC599C potwierdzający wywóz towaru poza terytorium UE.
Procedura przy eksporcie bezpośrednim wygląda tak: po odprawie celnej urząd wydaje komunikat CC529C (dopuszczenie do wywozu). Gdy towar faktycznie opuszcza obszar celny Unii Europejskiej, system generuje komunikat CC599C (dawniej IE-599). Dopiero ten drugi dokument uprawnia do stosowania stawki 0%.
Co zrobić, gdy CC599C nie dotrze w terminie?
Jeśli komunikat nie wpłynie przed terminem złożenia deklaracji za dany okres rozliczeniowy, nie wykazujesz tej dostawy w ewidencji za ten miesiąc. Masz jeszcze jeden okres rozliczeniowy na udokumentowanie wywozu: jeżeli CC599C dotrze przed terminem złożenia kolejnej deklaracji, stosujesz stawkę 0% właśnie w tym następnym okresie.
Jeśli jednak dokument nie pojawi się również przed tym terminem, musisz wykazać transakcję według stawki krajowej właściwej dla danego towaru (np. 23%). Gdy CC599C ostatecznie dotrze – nawet znacznie później – możesz dokonać korekty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym dokument faktycznie otrzymałeś (art. 41 ust. 7 i 9 ustawy o VAT).
Procedury tranzytowe T1 i T2 – kiedy są potrzebne?
Jeśli towar jedzie do Szwajcarii przez inne kraje UE transportem drogowym, do formalności tranzytowych stosuje się procedurę T2 (towary unijne). Procedurę T1 stosuje się przy towarach nieunijnych, na przykład gdy eksportujesz wyroby sprowadzone wcześniej spoza UE bez pełnej odprawy importowej. Zgłoszenia tranzytowe składa się elektronicznie w systemie NTCS.
Ile kosztuje eksport do Szwajcarii? Koszty po stronie polskiego eksportera
Obsługa celna jednej wysyłki do Szwajcarii przez agencję celną kosztuje zazwyczaj od 200 do 600 zł netto za kompletne zgłoszenie wywozowe EX. W tej cenie mieszczą się: przygotowanie i złożenie zgłoszenia w systemie AES, weryfikacja dokumentów i komunikacja z urzędem. Do tego dochodzi wystawienie świadectwa EUR.1.
Jeśli Twoja firma regularnie eksportuje (kilkanaście lub więcej wysyłek rocznie), warto rozważyć uzyskanie statusu upoważnionego eksportera — jednorazowy koszt procesu wynosi od 500 do 1500 zł, ale eliminuje konieczność wystawiania EUR.1 przy każdej przesyłce powyżej 6 000 EUR.
Po stronie transportowej należy uwzględnić szwajcarski podatek drogowy LSVA, który dotyczy pojazdów ciężarowych powyżej 3,5 tony. Dla standardowej ciężarówki 24 tony na trasie Kraków–Zurych podatek ten może wynieść od 200 do 350 CHF (około 920 – 1610 PLN) — przewoźnicy zazwyczaj wliczają go w stawkę frachtu, ale warto to potwierdzić przy zlecaniu transportu.
Q&A, czyli pytania i odpowiedzi
Czy sprzedaż do Szwajcarii to eksport?
Co Polska najczęściej eksportuje do Szwajcarii?
Czy małe przesyłki kurierskie do Szwajcarii też wymagają odprawy celnej?
Czym różni się karnet ATA od certyfikatu EUR.1?
Jak długo trwa wystawienie świadectwa EUR.1 przez urząd celny?
