Coraz częściej osoby prywatne i przedsiębiorcy zastanawiają się, czy odprawa celna we własnym zakresie to realna alternatywa dla współpracy z agencją celną. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że to sposób na oszczędność czasu i pieniędzy. W praktyce jednak temat jest znacznie bardziej złożony. Nie wszyscy są bowiem świadomi tego, jak w rzeczywistości wyglądają regulacje dotyczące tego zagadnienia. Dlatego w tym artykule sprawdzimy, jak wygląda samodzielna odprawa celna i z czym faktycznie trzeba się liczyć.
- Samodzielna odprawa celna a specjalistyczne oprogramowanie
- Wiedza, procedury i kody – bez tego ani rusz!
- Teoretycznie – odprawa ustna lub papierowa
- Praktycznie – elektroniczna odprawa celna przesyłek pocztowych
- Brak odprawy a zawiadomienie z poczty o zatrzymaniu przesyłki
- Czy samodzielna odprawa celna naprawdę się opłaca?
- Podsumowanie
- FAQ – najczęstsze pytania o samodzielną odprawę celną
Samodzielna odprawa celna a specjalistyczne oprogramowanie
Wiele osób zakłada, że samodzielne zgłoszenie celne można wykonać przez internet w podobny sposób jak inne formalności urzędowe. Niestety, tak to nie działa.
Aby dokonać odprawy celnej we własnym zakresie, niezbędne jest:
- specjalistyczne oprogramowanie celne;
- możliwość generowania plików XML zawierających komplet danych zgłoszenia;
- prowadzenie elektronicznej komunikacji z urzędem celnym poprzez dedykowane kanały systemowe.
Nie są to ogólnodostępne formularze online, lecz zaawansowane systemy, które wymagają konfiguracji, certyfikatów oraz bieżących aktualizacji zgodnych z przepisami i strukturami danych narzucanymi przez administrację celną, a także przepisy obowiązujące wewnątrz UE. To sprawia, że samodzielny import lub eksport towarów staje się naprawdę problematyczny.
Wiedza, procedury i kody – bez tego ani rusz!
Co gorsza, samo posiadanie niezbędnego oprogramowania to dopiero początek. Samodzielna odprawa celna wymaga również bardzo dobrej znajomości przepisów oraz umiejętności stosowania ich w praktyce.
W zgłoszeniu celnym należy m.in.:
- prawidłowo dobrać procedurę celną;
- wskazać odpowiednie kody taryfy celnej (CN) i podać numer EORI;
- uzupełnić wszystkie wymagane pola zgłoszenia;
- uwzględnić kraj pochodzenia paczki, wartość celną, warunki dostawy;
- znać obowiązujące zwolnienia, ograniczenia i wymagane dokumenty.
Błąd w którymkolwiek z tych elementów może skutkować opóźnieniem odprawy, korektą zgłoszenia, a nawet konsekwencjami finansowymi.
Teoretycznie – odprawa ustna lub papierowa
Na tym jednak nie kończą się problemy wynikające w samodzielnego przeprowadzania odprawy. Warto bowiem wyjaśnić tutaj jeden z paradoksów prawnych. Mianowicie przepisy celne zakładają, że odprawa może zostać przeprowadzona w formie ustnej lub papierowej (przez złożenie odpowiedniego formularza).
Jednak w codziennej praktyce urzędy celne niemal całkowicie odeszły od takich rozwiązań. W efekcie nawet osoby, które chcą skorzystać z takiej formy odprawy, mogą zostać zobowiązane do wyboru innej alternatywy.
Praktycznie – elektroniczna odprawa celna przesyłek pocztowych
Obecnie standardem jest odprawa celna elektroniczna, realizowana w systemach teleinformatycznych administracji celno-skarbowej. Oznacza to, że zgłoszenia papierowe są wyjątkiem, są rzadko akceptowane i dotyczą bardzo specyficznych przypadków.
Dla większości importerów i eksporterów jedyną realną drogą jest zgłoszenie elektroniczne. Tylko takie zgłoszenie daje pewność, że urząd celny zaakceptuje jego formę.
Brak odprawy a zawiadomienie z poczty o zatrzymaniu przesyłki
Przez długie lata procedury związane z odprawą celną dotyczyły wyłącznie firm. Jednak wszystko zmieniło się 1 lipca 2021 roku. Tego dnia weszły bowiem w życie nowe unijne przepisy dotyczące kwestii celno-podatkowych. Nowe regulacje prawne doprowadziły do znaczącego zaostrzenia przepisów związanych z nadawaniem przesyłek.
W efekcie od 2021 roku coraz więcej osób otrzymuje zawiadomienie z Poczty Polskiej o zatrzymaniu przesyłki przez urząd celny. Takie zawiadomienie w praktyce oznacza, że w celu odebrania paczki niezbędne będzie dokonanie odprawy celnej. Dlaczego tak się dzieje?
Jednym z powodów może być fakt, że w paczce znajdują się towary akcyzowe (np. alkohol lub papierosy). Ponadto od pewnego czasu obowiązują przepisy bazujące na tzw. słowniku negatywnym. To pojęcia określa grupę towarów, w przypadku których odprawę można przeprowadzić tylko przy korzystaniu z usług agencji celnej. Do tej kategorii należą między innymi:
- świeże owoce i warzywa;
- wyroby cukiernicze;
- leki i suplementy diety;
- dzieła sztuki oraz wszelkie przedmioty kolekcjonerskie.
Przesyłka może także zostać zatrzymana w sytuacji, kiedy jej nadawca nie odprowadził wymaganych należności podatkowych (np. cła lub podatku VAT). Co prawda na terenie Unii Europejskiej obowiązują pewne zwolnienia z tego obowiązku. Problem polega jednak na tym, że dotyczą one przesyłek o niskiej wartości (do 150 EUR). Dlatego zdecydowana większość towarów przekroczy ten limit. Wtedy trzeba będzie skontaktować się z agencją celną i nadać jej niezbędne upoważnienia, aby odprawa mogła zostać przeprowadzona.
Czy samodzielna odprawa celna naprawdę się opłaca?
Na pierwszy rzut oka odprawa celna bez agencji może wydawać się prosta i opłacalna. W rzeczywistości jednak jest to proces wymagający specjalistycznej wiedzy, odpowiednich narzędzi oraz doświadczenia w kontaktach z urzędem celnym.
Dlatego w praktyce zdecydowana większość osób i firm korzysta z usług profesjonalnej agencji celnej. Wsparcie doświadczonych specjalistów to nie tylko oszczędność czasu, ale przede wszystkim:
- większa pewność prawidłowego zgłoszenia,
- mniejsze ryzyko błędów i kar,
- sprawniejsza i bezpieczna odprawa towarów.
Podsumowanie
Choć samodzielna odprawa celna jest teoretycznie możliwa, to w praktyce okazuje się dość skomplikowana. Elektroniczne systemy, pliki XML, procedury, kody i przepisy sprawiają, że bez odpowiedniego przygotowania łatwo o błąd. Dlatego w większości przypadków najlepszym rozwiązaniem jest współpraca z profesjonalną agencją celną, która zadba o prawidłowy i bezproblemowy przebieg całego procesu.
FAQ – najczęstsze pytania o samodzielną odprawę celną
Czy do samodzielnej odprawy celnej potrzebny jest numer EORI, jeśli importuję prywatnie?
Jak długo może trwać samodzielna odprawa celna w porównaniu z odprawą przez agencję?
Czy urząd celny może przeprowadzić kontrolę towaru po złożeniu zgłoszenia?
Jakie konsekwencje grożą za błędne zgłoszenie celne wykonane samodzielnie?
